Teneinde de krachtverhoudingen tussen schakers weer te geven werd een waarderingsysteem ontworpen dat een getalsmatige indicatie voor de speelsterkte van schakers op grond van hun recente verleden berekende. In het verleden waren reeds verschillende waarderingssystemen uitgeprobeerd om hierop een antwoord te kunnen geven. Eind de jaren zestig had één systeem zijn waarde bewezen, het "ELO-SYSTEEM". Het elo-systeem werd ontwikkeld door de Hongaarse Dokter Fysicus Arpad Emrick ELO (°1903 - + 1992), Professor Fysica aan de Marquette University in Miwaukee (USA). In 1950 ontwierp ELO voor de Verenigde Staten een klassifikatie-systeem, waarin de schakers in verhouding tot de sterkte van hun tegenstander werden ingedeeld. Het zou hem bijna twintig jaar kosten om het systeem te verfijnen tot het systeem in 1968 door de Wereldschaakbond FIDE (Fédération Internationale des Echecs) werd ingevoerd en overgenomen werd door de meeste Nationale schaakbonden.

Het basisprincipe van het Elo-systeem berust op de eenvoudige veronderstelling dat men een waardeschaal kan opbouwen, waarop de verschillende prestaties van een speler normaal zullen verspreid liggen. Deze veronderstelling is in algemene overeenstemming met de ondervinding opgedaan in de kompetitiesport. De sterkere verslaat niet altijd de zwakkere : een speler heeft goede en slechte dagen en zijn prestaties zijn verdeeld rond een gemiddeld peil.

Het systeem herkent tevens veranderingen in prestaties te wijten aan de ontwikkeling of de achteruitgang van de mogelijkheden van een speler. 

Uitgaande van de waarschijnlijkheidsleer heeft men de verhouding kunnen vastleggen die bestaat tussen de waarschijnlijkheid van winst van een speler en het verschil in klassement. Deze verhouding kan niet uitgedrukt worden bij middel van een eenvoudige algebraïsche formule, maar wordt uitgedrukt bij middel van de onderstaande gauskurve, die een adekwate weergave is van zo een verhouding.

De normale funktie van waarschijnlijkheid stelt de waarschijnlijkheid van winst voor ttz. het %-winstkansen in funktie van het verschil in klassementsindexen der tegenstrevers. De verschillen tussen de indexen worden uitgedrukt in de eenheden van een normale veranderlijkheid, voorgesteld door de Griekse letter sigma s, waarmee de breedte van de gausskurve gekarakteriseerd wordt. Twee derde van de waarden valt binnen een interval s langs beide kanten van het gemiddelde, 95% van de waarden valt binnen een interval 2s langs biede kanten van het gemiddelde.

Deze waarschijnlijkheidskurve verschaft de hoofdzaak voor de geschikte opstelling van het verhoopte percentage en het peil van de kompetitie.

Het verschil in speelsterkte tussen twee spelers zal een resultaat geven voor de verwachte uitslag van hun match. Vertrekkende van de gausskurve komt de statistiek daarvoor tot de gauss-fout-funktie. Deze funktie wordt hier vertaald in de onderstaande grafiek.

Met een formule gebaseerd op de gauss-fout-funktie is het mogelijk van de prestatie van de speler te bepalen uitgaande van de sterkte van de kompetitie waaraan hij deelnam en zijn resultaat daarin. Daarnaast gebruikt het Elo systeem een tweede formule om de evolutie van de speelsterkte doorheen de tijd op te volgen. In die tweede formule zit één parameter, die bepaalt welk belang recente resultaten hebben ten opzichte van vroegere.

Dit systeem is aldus gebaseerd op één funktie, één methode, twee formules met daarin één parameter en de keuze van de schaal.

Het Elo systeem geeft een betrouwbaarheid van 75% wanneer ze gebaseerd is op resultaten tegen 10 gekende spelers, en van 95% gebaseerd op resultaten tegen 30 gekende spelers.

Vier maal per jaar (ieder kwartaal) publiceert de FIDE een nieuwe elolijst op basis van de oude ranglijst en de verwerkte toernooiresultaten.

De Belgische elopunten worden slechts 2 x per jaar aan een update onderworpen. Dit gebeurt in januari en juli van ieder jaar. Met betrekking tot de huidige stand van je elopunten verwijzen wij je graag door naar de website van de BELGISCHE SCHAAKBOND. Je vindt er zelfs een historiek van het resultaat van je partijen en je elopunten sedert januari 1989. Door op je stamnummer te klikken wordt je rechtstreeks doorverbonden naar je persoonlijke elofiche. De fiche geeft de huidige stand op juli 2008. Wens je de resultaten van je partijen te kennen en de behaalde elopunten voor bvb. de periode juli 1994 dan klik je op de bewuste periode in het vakje "bron" en je elofiche voor deze periode verschijnt met vermelding van de in aanmerking genomen resultaten van je gespeelde partijen in deze periode. Aan de hand van de grafiek zie je het verloop van je elopunten sinds de laatste vijftien jaar. Wens je aan de elofiche een bekend gezicht te geven dan volstaat het van je foto door te mailen naar Marc ROGER. De onderstaande tabel geeft een overzicht van de elopunten van de spelers aangesloten bij de Koninklijke Ieperse Schaakkring. Voor alle duidelijkheid is de vermelde hoogste en laagste elo deze tussen de periode 01/1989 en 01/2010 en betekent geenszins de hoogste of laagste elo ooit behaald door de desbetreffende speler. Je vindt er eveneens een overzicht van de top 100 in België waar KISK speler Marc DAELS een 84 ste plaats bezet. 

ELOPUNTEN

Benieuwd naar de Elo formules, de klassements- index, de Gauss- fout-funktietabel en enkele praktijkvoorbeelden ?

U kan dit document hier downloaden

Bereken hier je Elo-rating